Tło
Jak zaczęło się flamenco
Skąd pochodzi flamenco, jak andaluzyjska tradycja trafiła na sceny i co mówi o niej UNESCO — prostym językiem.
Zarezerwuj pokaz flamenco ↗Szybka odpowiedź
Wikipedia sytuuje narodziny flamenco około schyłku XVIII wieku w miasteczkach dolnej Andaluzji. UNESCO uznało je za dziedzictwo niematerialne w 2010 roku jako połączenie trzech sztuk i umieszcza jego serce w Andaluzji. Flamenco przekazywane jest w rodzinach, wśród przyjaciół i w klubach, a pierwsza sewilska kawiarnia śpiewu flamenco została otwarta w 1881 roku.
Skąd pochodzi
Wikipedia umiejscawia narodziny flamenco u schyłku XVIII wieku w miasteczkach dolnej Andaluzji i nazywa Andaluzję kolebką pierwszych cantaores, śpiewaków flamenco. UNESCO lokuje serce tej sztuki w południowej Hiszpanii, z korzeniami sięgającymi Murcji i Estremadury. Marbella, na Costa del Sol, leży w Andaluzji.
Tradycja przekazywana z pokolenia na pokolenie
UNESCO podaje, że sztuka ta jest przekazywana w rodzinach i dynastiach, wśród przyjaciół oraz w klubach flamenco. Dlatego flamenco często opisuje się jako coś, czego uczymy się, żyjąc blisko niego. Sztuka ta nie opiera się na zapisie nutowym. Śpiewacy, gitarzyści i tancerze uczą się od siebie nawzajem, a improwizowane występy czerpią z tej wspólnej wiedzy o palos i rytmie. Sale każdej wielkości były nośnikiem tej wymiany — od rodzinnego spotkania po scenę. Sale każdej wielkości były nośnikiem tej wymiany — od rodzinnego spotkania po scenę.
Od kawiarni po scenę
Wikipedia podaje, że pierwsza w Sewilli kawiarnia poświęcona śpiewowi flamenco otworzyła się w 1881 roku. Ówczesne cafés cantantes dały flamenco stałą scenę. Tablao, według Wikipedii, to miejsce występów flamenco, a także nazwa podłogi, po której tańczą tancerze. Kameralne miejsca, takie jak to na Plaza Santo Cristo, kontynuują tę tradycję w sali z kilkoma stolikami.
Cante jondo i pieśń głęboka
Wikipedia opisuje cante jondo jako styl wokalny w obrębie flamenco, nieskażoną formę andaluzyjskiej muzyki ludowej, której nazwa znaczy „pieśń głęboka". W 1922 roku, jak podaje, kompozytor Manuel de Falla pomógł zorganizować w Granadzie konkurs cante jondo, w którym wzięli udział pisarze i muzycy, tacy jak Federico García Lorca. Lorca jest także poetą, któremu przypisuje się ukształtowanie idei duende.
Uznanie przez UNESCO
W 2010 roku UNESCO uznało flamenco za dziedzictwo niematerialne, opisując trzy sztuki połączone w jedną: śpiew (cante), taniec (baile) i grę (toque). Wymienia także kastaniety, klaskanie i tupanie wśród akompaniamentów. To uznanie przypomina, że to, co wygląda jak rozrywka, jest zarazem żywym dziedzictwem, podtrzymywanym przy życiu przez tych, którzy je wykonują.
Dlaczego kameralna sala jest dla niego idealna
Kameralne miejsce stawia publiczność w odległości kilku metrów od śpiewaka, gitarzysty i tancerzy — zupełnie inaczej niż w dużym teatrze. Ponieważ każdy występ w tablao w Marbelli jest improwizowany, a miejsce to — jak samo podaje — nie ma struktury ani scenariusza, sala i publiczność stają się częścią tego, jak brzmi każdy wieczór. UNESCO wymienia kluby flamenco wśród grup społecznych, za pośrednictwem których sztuka jest przekazywana, więc mała, bliska sala odpowiada temu, jak tradycja ta jest współdzielona.
Co z tego wynika
Flamenco to nie kostium ani pojedynczy taniec. To rodzina stylów wywodzących się z jednego regionu, przekazywanych z osoby na osobę, uznanych przez UNESCO i wciąż wykonywanych w małych salach. Kiedy zasiadasz w tablao, słyszysz coś, co kształtowały całe pokolenia. To dobry powód, by przyjść wcześnie, zachować ciszę i dobrze słuchać.
Nowsze instrumenty
Wikipedia odnotowuje, że późniejsi muzycy flamenco wprowadzili nowe instrumenty, takie jak peruwiański cajón. To jeden z powodów, dla których instrumentarium występu może się różnić w zależności od miejsca. Tablao w Marbelli prezentowane na tej stronie pozostaje wierne instrumentom flamenco z XIX wieku, więc wizyta tam to okazja, by usłyszeć dawniejsze brzmienie głosu, gitary i klaskania.
Źródła