Achtergrond
Hoe flamenco begon
Waar flamenco vandaan komt, hoe een Andalusische traditie haar podia bereikte, en wat UNESCO erover zegt, in begrijpelijke taal.
Boek de flamencoshow ↗Kort antwoord
Wikipedia plaatst het ontstaan van flamenco rond het einde van de 1700s in de steden van Neder-Andalusië. UNESCO erkende het in 2010 als immaterieel erfgoed, als drie kunsten die samenkomen, en situeert het hart ervan in Andalusië. Flamenco wordt doorgegeven in families, onder vrienden en in clubs, en het eerste café voor flamencogezang van Sevilla opende in 1881.
Waar het vandaan komt
Wikipedia situeert het ontstaan van flamenco rond het einde van de 1700s in de stadjes van Neder-Andalusië, en noemt Andalusië de bakermat van de vroege cantaores, de zangers van flamenco. UNESCO plaatst het hart van de kunst in Zuid-Spanje, met wortels die reiken tot in Murcia en Extremadura. Marbella, aan de Costa del Sol, ligt in Andalusië.
Een traditie die van generatie op generatie wordt doorgegeven
UNESCO zegt dat de kunst wordt doorgegeven binnen families en dynastieën, onder vrienden en in flamencoclubs. Daarom wordt flamenco vaak beschreven als iets wat je leert door er dichtbij te leven. De kunst is niet afhankelijk van een geschreven partituur. Zangers, gitaristen en dansers leren van elkaar, en geïmproviseerde voorstellingen putten uit die gedeelde kennis van palos en ritme. Zalen van elke omvang hebben die uitwisseling gedragen, van een familiebijeenkomst tot een podium. Zalen van elke omvang hebben die uitwisseling gedragen, van een familiebijeenkomst tot een podium.
Van cafés tot het podium
Wikipedia zegt dat het eerste café in Sevilla dat zich toelegde op flamencogezang in 1881 opende. Cafés cantantes uit die periode gaven flamenco een vast podium. Een tablao is volgens Wikipedia een locatie voor flamencoshows en ook de naam van de dansvloer. Kleine locaties zoals die aan Plaza Santo Cristo dragen die traditie voort in een zaal met een paar tafels.
Cante jondo en het diepe lied
Wikipedia beschrijft cante jondo als een vocale stijl binnen flamenco, een ongerepte vorm van Andalusische volksmuziek waarvan de naam 'diep lied' betekent. In 1922, zo staat er, hielp de componist Manuel de Falla bij de organisatie van een cante jondo-wedstrijd in Granada, waaraan schrijvers en musici zoals Federico García Lorca deelnamen. Lorca is ook de dichter aan wie het vormgeven van het idee van duende wordt toegeschreven.
Erkenning door UNESCO
In 2010 erkende UNESCO flamenco als immaterieel erfgoed, en beschreef drie kunsten die samenkomen: zingen (cante), dansen (baile) en spelen (toque). Ook noemt UNESCO castagnetten, klappen en stampen als begeleiding. Die erkenning herinnert eraan dat wat er als entertainment uitziet, ook levend erfgoed is, in leven gehouden door degenen die het uitvoeren.
Waarom een kleine zaal ervoor geschikt is
Een kleine locatie brengt het publiek binnen enkele meters van de zanger, gitarist en dansers, wat ver verwijderd is van een groot theater. Omdat elke show in de tablao van Marbella geïmproviseerd is, en de locatie zegt dat er geen structuur of script is, maken de zaal en het publiek deel uit van hoe elke avond klinkt. UNESCO noemt flamencoclubs onder de sociale groepen waarlangs de kunst wordt doorgegeven, dus een kleine, intieme zaal past bij hoe de traditie wordt gedeeld.
Wat je hiervan kunt meenemen
Flamenco is geen kostuum of één dans. Het is een familie van stijlen, afkomstig uit een regio, van persoon op persoon doorgegeven, erkend door UNESCO, en nog steeds uitgevoerd in kleine ruimtes. Wanneer u plaatsneemt in een tablao, hoort u iets dat door vele generaties is gevormd. Dat is een goede reden om vroeg te gaan, stil te blijven en goed te luisteren.
Nieuwere instrumenten
Wikipedia vermeldt dat latere flamencomuzikanten nieuwe instrumenten introduceerden, zoals de Peruaanse cajón. Dat is een van de redenen waarom de instrumenten van een voorstelling per locatie kunnen verschillen. De tablao in Marbella op deze site houdt vast aan de instrumenten van het 19e-eeuwse flamenco, dus een bezoek daar is een kans om het oudere geluid van stem, gitaar en handgeklap te horen.
Bronnen