Κλειδί ακρόασης
Τα palos του flamenco, εξηγημένα
Soleá, alegrías, bulerías και siguiriyas: πώς να ξεχωρίζετε τα κύρια palos του flamenco με βάση τη διάθεση και τον ρυθμό, ώστε μια αυτοσχεδιαστική παράσταση να παρακολουθείται πιο εύκολα.
Κάντε κράτηση για την παράσταση φλαμένκο ↗Γρήγορη απάντηση
Το «palo» είναι ένα στυλ φλαμένκο, και η Wikipedia μετρά πάνω από 50. Σε μια αυτοσχέδια παράσταση δεν μπορείτε να γνωρίζετε τη σειρά, αλλά μπορείτε να μάθετε να ακούτε τη διάθεση: επίσημη για τη soleá, γιορτινή για τις alegrías, γρήγορη για τις bulerías και βαθιά για τις siguiriyas. Ο ρυθμός μεταφέρεται με παλαμάκια που ονομάζονται palmas, και η Wikipedia λέει ότι το compás, η λέξη για τον ρυθμό, απαιτεί πολύ πιο ακριβή ερμηνεία απ' ό,τι υποδηλώνει η αγγλική λέξη.
Τι είναι ένα palo
Η Wikipedia λέει ότι τα palos, παλαιότερα γνωστά ως cantes, είναι στυλ φλαμένκο, και μετρά πάνω από 50 διαφορετικά. Ένα palo καθορίζει έναν ρυθμό και μια διάθεση· ο τραγουδιστής, ο κιθαρίστας και ο χορευτής στη συνέχεια δουλεύουν μέσα σε αυτό. Γι' αυτό μια αυτοσχέδια παράσταση έχει παρ' όλα αυτά δομή: οι καλλιτέχνες συμφωνούν στο palo και στο compás και μετά αυτοσχεδιάζουν μέσα σε αυτό. Το να γνωρίζετε έστω και τέσσερα ονόματα palo αρκεί για να παρακολουθήσετε το μεγαλύτερο μέρος από αυτά που προσφέρει ένα μικρό tablao, και τίποτα από αυτά δεν απαιτεί προηγούμενη γνώση ισπανικών.
Cante, toque και baile
Τα palos ζουν μέσα στις τρεις τέχνες που καταγράφει η UNESCO: το τραγούδι (cante), τον χορό (baile) και τη μουσική δεξιοτεχνία (toque). Η Wikipedia σημειώνει ότι η κιθάρα φλαμένκο είναι ένα ειδικό όργανο για το είδος, και ότι ο τραγουδιστής ονομάζεται cantaor. Σε μια μικρή αίθουσα οι τρεις τέχνες αλληλοσυνδέονται, και ένα palo είναι η κοινή συμφωνία που τις κρατά ενωμένες. Μόλις γνωρίσετε το palo, ξέρετε κατά προσέγγιση τι περιμένει ο ένας από τον άλλον ο τραγουδιστής, ο κιθαρίστας και ο χορευτής.
Soleá
Η Wikipedia κατατάσσει τη soleá ανάμεσα στα πιο βασικά palos, πιθανώς από τη ρωμανί κοινότητα του Κάδιξ ή της Σεβίλλης. Κινείται σε έναν κύκλο δώδεκα χτύπων, και το άρθρο λέει ότι οι στίχοι της είναι γενικά σοβαροί, ταιριάζοντας με έναν επίσημο μουσικό αέρα. Αν ένα κομμάτι σας φαίνεται βαρύ και χωρίς βιασύνη, με τον τραγουδιστή στο κέντρο, αξίζει να ακούσετε για τον χαρακτήρα της soleá, ακόμη κι αν κανείς δεν ανακοινώσει το όνομά της.
Alegrías
Οι alegrías σημαίνουν χαρές, και το palo είναι το φωτεινό αντίστοιχό τους. Η Wikipedia λέει ότι ανήκει στις cantiñas, τις οποίες περιγράφει ως τα τραγούδια του Κάδιξ κατ' εξοχήν, και ότι η μορφή φαίνεται να προέρχεται από την αραγωνέζικη jota, που ρίζωσε στο Κάδιξ κατά τη γαλλική κατοχή. Η μελωδία της είναι γιορτινή και κατάλληλη για χορό, γι' αυτό συχνά προβάλλει χορευτές στο προσκήνιο.
Bulerías
Η Wikipedia αποκαλεί τη bulería έναν γρήγορο ρυθμό σε κύκλο δώδεκα χτύπων και τη συνδέει με τις ρωμανί οικογένειες της Χερέθ τον 19ο αιώνα. Προσθέτει ότι η μορφή συχνά κλείνει μια φλαμένκο συνάντηση, και ξεκίνησε ως γρήγορο, κεφάτο φινάλε σε soleares ή alegrías. Ένα ζωηρό, με παλαμάκια, τελευταίο κομμάτι μπορεί κάλλιστα να είναι μία, αν και σε μια αυτοσχέδια παράσταση κανείς δεν μπορεί να το υποσχεθεί.
Siguiriyas
Η Wikipedia κατατάσσει τις siguiriyas στην κατηγορία cante jondo, το βαθύ τραγούδι του flamenco, και χαρακτηρίζει το ύφος βαθύ, εκφραστικό και από τα σημαντικότερα στο flamenco. Αναφέρει ότι κάθε μέτρο έχει 12 χρόνους και ότι το palo είναι καθαρά ρωμαϊκής, ή Calé, προέλευσης. Το cante jondo σημαίνει βαθύ τραγούδι στα ισπανικά, και το άρθρο το περιγράφει ως ανόθευτη μορφή ανδαλουσιανής λαϊκής μουσικής. Περιμένετε ένταση παρά φωτεινότητα.
Palmas, jaleo και duende
Η Wikipedia αναφέρει ότι ο compás υποστηρίζεται από παλαμάκια, τις palmas. Το jaleo, με τα λόγια της, είναι τα παλαμάκια και οι επευφημίες που εμψυχώνουν τους καλλιτέχνες, συχνά με λέξεις όπως «olé» που απευθύνονται στον τραγουδιστή, τον κιθαρίστα ή τον χορευτή. Το duende είναι μια ισπανική λέξη για μια έξαρση συναισθήματος στην παράσταση, συνδεδεμένη με το flamenco και διαμορφωμένη ως ιδέα από τον ποιητή Federico García Lorca. Το duende είναι το όνομα της στιγμής που μια παράσταση απογειώνεται, όχι ένα χαρακτηριστικό που μπορείτε να κλείσετε.
Πηγές